Wat is het Horton syndroom?
Het Horton-syndroom of 'cluster-headache' is een zeer ernstige hoofdpijn, waarvan de de verschijnselen op zich ook bij andere hoofdpijnen voorkomen, maar zich hier in een typische combinatie voordoen. Het gaat om een hevige, halfzijdige en kortdurende hoofdpijn rond één oogkas. Deze hoofdpijn kent een 'clustergewijze' verloop, d.w.z. gedurende een periode van meerdere dagen of weken aan één stuk door (minstens éénmaal per dag), met daarnaast langere aanvalsvrije periodes.
Het syndroom komt bij 0,1% van de bevolking voor, waarvan bijna 90% mannen. De beginleeftijd is gemiddeld 30 jaar.
Symptomen
1. Zeer hevige tot onuitstaanbare hoofdpijnaanvallen, meestal een kwartier tot een halfuur durend (soms langer), 'stekend' of 'kloppend' of 'borend' van aard. Het onuitstaanbare karakter van de aanvallen kan resulteren in gevoelens van wanhoop en zelfmoordgedachten.
2. 'Clustergewijze' verloop (zie boven).
3. De aanvallen treden zeer vaak 's nachts op.
4. Gelokaliseerd rond of achter één oog, meestal aan dezelfde kant, soms ook wisselend van kant, maar bijna nooit aan twee zijden.
5. Het aangetaste oog is rood, de huid en soms de bloedvaten opgespannen of gezwollen. Aan de aangetaste zijde tranenvloed, neusloop en lichtschuwheid. Soms een nauwere pupil. Zweten en roodheid aan de aangetaste gelaatshelft.
6. Braken komt eerder zelden voor (i.t.t. gewone migraine).
7. Gewone pijnstillers, hoe krachtig ook, helpen meestal niet.
Oorzaken en bevorderende factoren
Het mechanisme waardoor Horton ontstaat is niet met zekerheid bekend maar bevindt zich binnen de hersenen of in de bloedvaten en zenuwen. Waarschijnlijk gaat het echter over een samenspel van beide. Bepaalde chemische stoffen in het lichaam, zoals histamine en het hormoon melatonine, spelen zeker een rol.
Stress is zeker een bevorderende factor. Het syndroom wordt vaak beschreven bij zeer carrière-gerichte mannen, hoewel dit niet altijd het geval is.
Tijdens de 'Horton-periode' kunnen alcohol en bepaalde vaatverwijderende geneesmiddelen een aanval uitlokken.
Behandeling
1) In de acute fase (Horton-aanval)
- Het inademen van zuurstof, tot 9 liter per minuut
- Dihydergot-inspuitingen en Di-ergo neusspray
- Imitrex, dat door de patiënt zelf, op het ogenblik
van de aanval, onderhuids kan worden ingespoten door middel van een injectiepistooltje.
Deze medicatie bestaat ook onder de vorm van zetpillen, tabletten en neusspray
(soms echter minder effectief). Daarnaast kunnen we ook nog Zomig Instant
Maxalt Lyo smeltabletten en Relert, Almogran en Naramig vermelden.
Bovenstaande medicatie kan zeer effectief zijn, maar is ook zeer duur. Enkel de inspuitbare vorm van Imitrex wordt onder bepaalde voorwaarden terugbetaald.
2) Preventieve behandeling tijdens een 'cluster'
- Deseril: beperkt tot maximaal enkele weken, wegens het gevaar van fibrose (bindweefselwoekering) in de nierstreek.
- Dihydergot: inspuitingen gedurende enkele dagen na elkaar
- Prednisone
- Lithium (Maniprex)
- Peri-arteriële infiltraties met Marcaïne rond de kleine slagadertjes van het voorhoofd (of ter hoogte van het achterhoofd).
- Sinds enige tijd wordt Verapamil (Isoptine) als product van eerste keuze aanbevolen bij de preventie van Horton.
- Opmerking: Sandomigran en Nocertone zijn bij Horton meestal van weinig nut
