Wat is flauwvallen?
Flauwvallen, in medische termen een 'syncope', ontstaat door een plotse bloeddrukval. Hierdoor bereikt het bloed - volgens de wetten van de zwaartekracht - niet langer het hoogste gedeelte van het lichaam, dus de hersenen. Dit resulteert in het verlies van bewustzijn en flauwvallen.
Oorzaken
Op de eerste plaats speelt erfelijkheid een rol. Meestal is het zo dat ouders of andere familieleden ook wel eens last hadden van dit fenomeen.
Leeftijd speelt een rol, omdat het in eerste instantie voorkomt bij kinderen en jonge mensen. Het neemt steeds af, of verdwijnt volledig wanneer men ouder wordt.
Emotionele toestanden die als overweldigend ervaren worden, kunnen een flauwte veroorzaken. Bijv. schokkende ervaringen, het ruiken van de geur bij het betreden van een ziekenhuis, hevige pijn, enz...
Soms komt het ook wel eens voor wanneer iemand langdurig in een bepaalde gedwongen houding moet rechtstaan. Bijv. soldaten op wacht, of vroeger bij de kleermaker of in de kerk,...
Bevorderende factoren
- Aanleg
- Gebrek aan slaap en rust
- Stress
- Gebrekkige fysieke conditie
- Te weinig zoutgebruik
- Slechte luchtcirculatie, zuurstofgebrek en drukte
- Overslaan van het ontbijt, waardoor een relatief bloedsuikertekort ontstaat
- Alcoholgebruik de avond tevoren, waardoor een relatief zouttekort ontstaat wegens meer zoutverlies dan zoutinname
- Overdreven gebruik van sommige producten, zoals koffie, cola, nicotine en stimulerende middelen
Symptomen
- Een onbehaaglijk gevoel of misselijkheid
- Zwart of schemerig worden voor de ogen
- Zweten en bleekheid
- Bewusteloos vallen, meestal kortdurend (soms maar een tiental seconden)
- In het begin van de bewustzijnsdaling kunnen er enkele schokken optreden in de ledematen
- Men voelt zich 'zo slap als een vod'
Hoe flauwvallen voorkomen?
Wanneer men gevoelig is voor flauwvallen kan men op volgende zaken letten:
- Voldoende slaap en rust
- Zorgen voor een goede fysieke conditie via sportbeoefening
- Stress vermijden of verminderen
- Zoutarm diëet vermijden, dus best in de loop van de voormiddag een zoutsupplement nemen (bijv. onder de vorm van een krachtige bouillon)
- Vermijden van caffeïne-rijke dranken (koffie, thee, cola), nicotine en alcohol
- Eventueel medicatie nemen, zoals Effortil
- Bij frequent flauwvallen kan men best een geneesheer raadplegen voor een cardiologisch-, neurologisch- of bloedonderzoek.
Concrete maatregelen bij een flauwte-gevoel:
- Probeer kalm te blijven en zoek afleiding
- Tracht te gaan zitten
- Zoek een meer zuurstofrijke omgeving op
- Indien het bovenstaande niet helpt:
- benen kruisen en buikpers toepassen, dit verhoogt de bloeddruk een beetje
- zet uw voet op een trapje of neem een hurkhouding aan, omdat dit eveneens de bloeddruk wat laat stijgen
Hoe als buitenstaander handelen
De persoon in elk geval laten platliggen, met het hoofd zo laag mogelijk
en de benen omhoog. Of de persoon in een zuurstofrijkere omgeving brengen,
bijv. naar buiten. In ieder geval de persoon niets laten drinken, zolang
deze niet volledig bij bewustzijn is (gevaar voor verslikken).
Verschil met andere bewustzijnsdalingen
Epilepsie: Bij een 'grote aanval' valt de persoon meestal zonder voortekenen, wordt blauw in plaats van wit en wordt stijf met daarna langdurige spierschokken in plaats van slap zoals bij een flauwte. Schuim op de mond, of tongbeet komen niet voor bij flauwvallen. Een Grand Mal-aanval duurt doorgaans ook veel langer.
Bij een 'absence' of 'afwezigheid' komt de persoon meestal niet ten val. Hij blijft kortdurend staren zonder aanspreekbaar te zijn.
Shock: Hier heeft men te maken met een disproportie tussen bloedvolume en circulatie-inhoud, bijv. ten gevolge van zwaar bloedverlies.
Suikertekort: Bij een suikerzieke brengt suikertekort op voorhand een agitatie teweeg en treedt de bewustzijnsdaling ook meer geleidelijk op (en duurt ook langer). Bij twijfel bel een ambulance.
